De viering gaat over de doop van Jezus in de Jordaan en wat die ons te zeggen heeft.
De afbeelding hiernaast is een moderne Oosters-Orthodoxe icoon van de Doop van Christus door de Ivanka Demchuk, uit 2015. Ze woon in Lviv in de Oekraïne. Ik schrijf hier een stukje over de icoon, als je doorklikt kan je het lezen. De overweging gaat niet over de icoon, maar is er wel mee verbonden. De icoon raakte me, omdat hij zo licht en uitbundig is.
In de Oosters-orthodoxe Kerk is de doop in de Jordaan een belangrijke feestdag. Het is het feest van ‘de zegening van het water’. In Rusland is het traditie om na het zegenen van het water een gat in de rivier te bikken en te baden in het ijskoude water. In Griekenland springen mensen in het water om een kruis op te duiken dat de priester erin gooit na het zegenen van het water.
Op de icoon buigt Johannes in eerbied. Engelen staan Christus op te wachten. In de iconentraditie hebben zij gewoonlijk een handdoek in handen om hem af te drogen, zoals peetouders die de dopeling uit het doopvont ontvangen. Opmerkelijk is, dat de engelen diep beneden staan, dat maakt het verschil tussen beneden en boven dramatisch.
Op klassieke iconen van de Doop is Christus groot en sterk. Hij is de nieuwe Adam, bloot zonder schaamte. Op deze icoon is Christus klein en dun en niet naakt. Hij lijkt gehuld in een doodskleed, alsof hij in het graf afdaalt. De doop als voorafschaduwing van de afdaling in het dodenrijk.
Tegelijkertijd laat de icoon gul leven zien. Op alle Oosters-orthodoxe iconen van de Doop is een stukje van de hemel te zien, waaruit een lijn naar Christus loopt, met een duif. De streep verbeeldt het licht van de drie-eenheid. Het stukje hemel en die lijn zie je ook op deze icoon. Maar er is een extra stroom die veel uitbundiger is, en die hemel en aarde verbindt. Die stroom loopt van de hemel helemaal naar de bodem van de Jordaan. Of omgekeerd. De stroom trekt vanuit de bodem van de Jordaan naar de hemel. Of nog anders, de stroom ontspringt bij Christus, en stroomt vandaar naar boven en naar beneden.